Bakı. Trend:
Anakliya dərin dəniz limanının inkişafı növbəti onillik ərzində
Qara dəniz regionu və Orta Dəhlizin daha geniş ərazisində əsas
transformativ logistika layihələrindən birinə çevrilə bilər.
Trend xəbər
verir ki, bu barədə “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-nin Marketinq və
Tarif Siyasəti Departamentinin Marketinq şöbəsinin rəis müavini
Ziya Məmmədov sosial şəbəkə hesabında yazıb.
O qeyd edib ki, Avrasiya ticarət yolları şaxələndirildikcə
Anakliya Çin, Mərkəzi Asiya, Xəzər regionu, Cənubi Qafqaz və Avropa
arasında strateji əlaqəni gücləndirmək potensialına malikdir.
“Limanın planlaşdırılan dərin su infrastrukturu xüsusilə
əhəmiyyətlidir. Dərinliyi təxminən 16 metr və gələcəkdə ildə 1
milyon TEU-dan çox genişləndirmə hədəfləri ilə Anakliya potensial
olaraq böyüktutumlu konteyner gəmilərini birbaşa idarə edə biləcək
ki, bu da bir çox regional Qara dəniz limanlarının hələ də
məhdudiyyətlərlə üzləşdiyi imkandır.
Bu, konteynerlərin idarə olunmasının səmərəliliyinin
artırılması; qidalandırıcı gəmiçilik sistemlərindən asılılığın
azaldılması; Qara dəniz və Avropa arasında yük axınlarının daha
sürətli inteqrasiyası; dəmir yolu və dəniz nəqliyyatı arasında
multimodal koordinasiyanın yaxşılaşdırılması; və regional təchizat
zəncirlərinin dayanıqlığının artırılması kimi potensial faydalar
yaradır.
Orta Dəhliz kontekstində Anakliya sadəcə başqa bir liman
layihəsi deyil. Şərq-Qərb istiqamətində artan yük həcmləri üçün
strateji balans mərkəzinə çevrilə bilər. Transxəzər dəhlizi
vasitəsilə yük daşınması artdıqca limanlara, dəmir yolu
infrastrukturuna və gömrük sistemlərinə təzyiq qaçılmaz olaraq
artacaq. Bu şəraitdə Qara dəniz marşrutunda əlavə dəniz tutumu
strateji əhəmiyyət kəsb edir”, – deyə Z.Məmmədov əlavə edib.
Onun sözlərinə görə, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı,
Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu, Xəzər dənizindəki bərə əməliyyatları,
Gürcüstan dəmir yollarının modernləşdirilməsi və gömrük
sistemlərinin rəqəmsal inteqrasiyası arasında gələcək uyğunlaşdırma
Orta Dəhlizin əməliyyat rəqabət qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə
artıra bilər.
Ziya Məmmədov əlavə edib ki, daha bir vacib amil geosiyasi
diversifikasiyadır. Qlobal təchizat zəncirləri getdikcə alternativ
ticarət dəhlizlərinə yönəlir, tək marşruta əsaslanan logistikadan
asılılığın azaldılması, daha çevik multimodal nəqliyyat modelləri
və Avrasiya üzrə daha sürətli tranzit həlləri ön plana çıxır.
“Bu tendensiya Cənubi Qafqazın uzunmüddətli strateji
əhəmiyyətini formalaşdırır.
Məncə, regional logistika arxitekturasına effektiv şəkildə
inteqrasiya olunarsa, Anakliya Qara dənizdə ən böyük konteyner
mərkəzinə, eləcə də Fars körfəzi, Orta Asiya və Qafqaz ölkələri
arasında artan ticarət əlaqəsi üçün əsas infrastruktur sütununa
çevrilə bilər”, – deyə o vurğulayıb.
Z.Məmmədov qeyd edib ki, daha geniş kontekstdə Anakliyanın
gələcək rolu sırf nəqliyyat funksiyasından daha da kənara çıxa
bilər:
“Layihə regional ticarət coğrafiyasını dəyişdirmək, tranzit
iqtisadiyyatlarını gücləndirmək və Avrasiyada Orta Dəhlizin
geosiyasi əhəmiyyətini artırmaq potensialına malikdir”.
Qeyd edək ki, Orta Dəhliz regionun bir sıra ölkələrindən keçən,
Asiya ilə Avropanı birləşdirən nəqliyyat və ticarət marşrutudur.
Bu, ənənəvi Şimal və Cənub dəhlizlərinə alternativdir.
Marşrut Çindən başlayır və Qazaxıstan, Özbəkistan və
Türkmənistan kimi Mərkəzi Asiya ölkələrindən, həmçinin Xəzər
dənizi, Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyədən keçərək Avropaya çatır.
Orta Dəhliz Asiyanın şərq bölgələrini, o cümlədən, Çini Avropa ilə
birləşdirən, daha uzun dəniz yollarından yan keçməklə quru yolu
təklif edir.
