Bakı. Trend:
Dünya Bankı İstanbul boğazı (Bosfor) üzərindən dəmir yolu
əlaqəsinin inkişafına və Türkiyənin Avropa, Asiya və Yaxın Şərq
arasında əsas logistika qovşağı kimi rolunun gücləndirilməsinə
yönəlmiş “Istanbul North Rail Crossing Project” (INRAIL)
layihəsinin həyata keçirilməsi üçün 2 milyard ABŞ dolları
məbləğində krediti təsdiqləyib.
Trend bu barədə
Dünya Bankına istinadən xəbər verir.
Qeyd olunur ki, kreditin təsdiqi INRAIL layihəsi üçün ümumilikdə
6,75 milyard ABŞ dolları həcmində maliyyənin cəlb edilməsinə
yönəlmiş altı çoxtərəfli inkişaf bankının bir-birilə
əlaqələndirilmiş səylərinin bir hissəsidir.
“Layihə İstanbul boğazı üzərindən yeni quru dəmir yolu keçidini
təmin edəcək 127 kilometrlik elektrikləşdirilmiş, yüksək ötürmə
qabiliyyətli dəmir yolu xəttinin tikintisini nəzərdə tutur. Dəmir
yolu hərəkəti üçün hazırlanmış “Yavuz Sultan Səlim” körpüsündən
istifadə etməklə və İstanbulun mərkəzi şəhər ərazisini dolanaraq
INRAIL yük və sərnişin daşımaları üzrə dəmir yolunun ötürmə
qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq, logistika xərclərini
azaldacaq, İstanbulun iki hava limanını bir-biri ilə və milli dəmir
yolu şəbəkəsi ilə birləşdirəcək, həmçinin Transxəzər marşrutu,
Türkiyə–Aİ dəhlizi və İraqın “Development Road” dəhlizi də daxil
olmaqla əsas milli və qitələrarası nəqliyyat dəhlizlərinin
etibarlılığını yüksəldəcək.
Türkiyənin İstanbuldan keçən əsas dəmir yolu dəhlizləri, o
cümlədən Orta Dəhliz, İraqın “Development Road” layihəsi və
Türkiyə–Aİ dəhlizi ticarət və iqtisadi artım üçün həyati əhəmiyyət
daşıyır, lakin hazırda Bosfor boğazında ciddi dar boğazla üzləşir”,
– deyə bank bildirir.
Məlumata görə, INRAIL layihəsi bu məhdudiyyəti aradan
qaldıracaq, fasiləsiz və yüksək ötürmə qabiliyyətli dəmir yolu
əlaqəsini təmin edəcək və təbii risklər şəraitində nəqliyyat
sisteminin dayanıqlığını gücləndirəcək:
“Marşrutun təxminən yarısı tunellərdən keçəcək ki, bu da
ekstremal istilərin, daşqınların, güclü küləklərin və meşə
yanğınlarının təsirini azaldacaq”.
İstismara verildikdən sonra Bosfor üzərindən dəmir yolu ilə
yükdaşımaların həcminin ildə təxminən 3 milyon tondan 50 milyon
tona qədər – yəni 15 dəfədən çox artacağı gözlənilir ki, bu da yük
operatorları üçün çatdırılma müddətini, etibarlılığı və
proqnozlaşdırıla bilməni əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıracaq.
Bildirilir ki, Dünya Bankı layihənin hazırlanması və
maliyyələşdirilməsinə rəhbərlik edir, Asiya İnkişaf Bankı (ADB),
Asiya İnfrastruktur İnvestisiya Bankı (AIIB), Avropa Yenidənqurma
və İnkişaf Bankı (EBRD), İslam İnkişaf Bankı (IsDB) və OPEK
Beynəlxalq İnkişaf Fondu ilə sıx əməkdaşlıq edir. Bu qurumların
Türkiyə hökumətinin vəsaitlərinə əlavə olaraq birlikdə təxminən
6,75 milyard ABŞ dolları maliyyə təqdim edəcəyi gözlənilir.
“Beynəlxalq aparıcı maliyyə institutu kimi Dünya Bankı inkişaf
resurslarını səfərbər edir, birgə maliyyələşdirmə mexanizmlərini
koordinasiya edir və layihənin icrasını asanlaşdırmaq üçün vahid,
sadələşdirilmiş satınalma yanaşmasını tətbiq edir.
“Istanbul North Rail Crossing Project” Türkiyənin milli inkişaf
prioritetlərinə və uzunmüddətli nəqliyyat strategiyasına
uyğundur.
Dünya Bankı inklüziv iqtisadi artımı təşviq edən və regional
inteqrasiyanı gücləndirən dayanıqlı və etibarlı infrastrukturun
yaradılmasında Türkiyəni dəstəkləməyə sadiq qalır”, – məlumatda
vurğulanıb.
Qeyd edək ki, Orta Dəhliz regionun bir sıra ölkələrindən keçən,
Asiya ilə Avropanı birləşdirən nəqliyyat və ticarət marşrutudur.
Bu, ənənəvi Şimal və Cənub dəhlizlərinə alternativdir.
Marşrut Çindən başlayır və Qazaxıstan, Özbəkistan və
Türkmənistan kimi Mərkəzi Asiya ölkələrindən keçərək, Xəzər dənizi,
Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyədən keçərək Avropaya çatır. Orta
Dəhliz Asiyanın şərq bölgələrini, o cümlədən, Çini Avropa ilə
birləşdirən, daha uzun dəniz yollarından yan keçməklə quru yolu
təklif edir.
