Məxfi ABŞ kəşfiyyat hesabatı göstərir ki, Səudiyyə Ərəbistanı nüvə silahı variantını istisna etmir.
Modern.az xarici KİV-ə istinadla bildirir ki, bu vəziyyət bəzi ABŞ qanunvericiləri arasında Donald Trampın iyul ayında elan etdiyi sazişlə bağlı narahatlıqları artırıb. Məlumata görə, sənəd sazişi nəzərdən keçirən Konqres üzvlərinə təqdim olunub.
Hər iki partiyadan olan qanunvericilər Ər-Riyadın öz mülki nüvə proqramından hərbi məqsədlər üçün istifadə etməsindən narahatdırlar. Səudiyyə Ərəbistanı dəfələrlə bəyan edib ki, əgər İran nüvə silahı əldə edərsə, özü də belə silahlar yaradacaq.
Qeyd edilir ki, 2018-ci ildə vəliəhd şahzadə Məhəmməd bin Salman Tehranın bomba istehsal edəcəyi təqdirdə Ər-Riyadın da eyni yolu tutacağı barədə xəbərdarlıq etmişdi.
Məlumata görə, mülki nüvə enerjisi proqramı və ABŞ-la bağlanacaq 30 illik saziş bu vəzifəni əhəmiyyətli dərəcədə asanlaşdıra bilər.
Saziş Səudiyyə Ərəbistanına uranı təxminən 20%-ə qədər zənginləşdirməyə imkan verir. Bu səviyyə silah istehsalı üçün tələb olunan göstəricidən xeyli aşağı olsa da, belə materiala malik ölkənin onu hərbi sursatlarda istifadəyə yararlı vəziyyətə gətirməsi üçün çox az vaxt lazımdır.
Ed Markey və Jeff Merkley-in rəhbərlik etdiyi bir qrup Demokrat senator dövlət katibi Marko Rubioya məktub göndərib. Onlar razılaşmanın əvvəlki yanaşmalardan uzaqlaşdığına, daha yumşaq məhdudiyyətlər tətbiq etdiyinə və Ər-Riyadın tələblərinə güzəştə getdiyini düşünürlər. Onların fikrincə, bu proses demək olar ki, krallığa uranı zənginləşdirmək və potensial olaraq nüvə silahı hazırlamaq üçün vasitələr təqdim edəcək.
Merkley “The Washington Post” qəzetinə verdiyi müsahibədə ABŞ-ın Səudiyyə Ərəbistanının sözünə inanmamalı olduğunu bildirib. O, yanacağın alınması əvəzinə, onu daxili istehsal etmək tələblərinin sırf mülki məqsədlərdən kənara çıxan bir proqram olduğunu qeyd edib. Əgər Ər-Riyad nüvə ambisiyalarından imtina etsəydi, daxili zənginləşdirmə və təkrar emal imkanlarında israr etməyəcək və geniş BAEA yoxlamalarına razılıq verəcək.
Ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, MAQATE-nin Səudiyyə Ərəbistanının gizli şəkildə elan edilməmiş yerlərdə nüvə silahı hazırlayıb-hazırlamadığını yoxlamaq imkanı olmaya bilər. MAQATE-nin keçmiş baş direktoru Hans Bliks də daxil olmaqla, nüvə silahının yayılmaması üzrə iyirmi mütəxəssis Konqresə məktub göndərərək, parçalanan materiallar axtaran və nüvə silahı hazırlamaqla hədələyən bir ölkə üçün bu vəziyyətin qəbuledilməz olduğunu bildirib. “The New York Times” qəzetinin istinad etdiyi mənbələr iddia edir ki, Səudiyyə Ərəbistanı hələ nüvə silahı hazırlamaq qərarı verməyib. ABŞ Konqresi növbəti 90 gün ərzində Krallıqla təklif olunan nüvə sazişini nəzərdən keçirəcək.
