Bakı. Trend:
Ötən gün Bakı şəhərində Azərbaycan, Rusiya və İran arasında
mühüm üçtərəfli görüş keçirildi. Görüşdə tərəflər arasında regional
nəqliyyat, enerji və gömrük sahəsində əməkdaşlığın gələcək
istiqamətləri müzakirə olundu. Bu görüş yalnız protokol xarakterli
tədbir deyildi. Görüş həmçinin Azərbaycanın regional lider kimi
rolunu bir daha göstərdi.
Bunu Trend-ə
politoloq Azər Qarayev deyib.
“Azərbaycanın strateji coğrafi mövqeyi və inkişaf etmiş
infrastruktur sistemi ölkəni regionun aparıcı nəqliyyat və enerji
mərkəzi kimi ortaya çıxarır. Beynəlxalq nəqliyyat və enerji
layihələrinin uğuru birbaşa Bakının koordinasiya qabiliyyətindən və
planlaşdırılmış siyasətindən asılıdır. Azərbaycan həm coğrafi
mövqeyi, həm də modern infrastrukturu ilə qonşu ölkələr üçün
əvəzolunmaz tərəfdaş olduğunu, regionun nəqliyyat və enerji mərkəzi
kimi liderliyini möhkəmləndirdiyini sübut edir”, – o bildirib.
Onun sözlərinə görə, Bakı regionun nəqliyyat xəritəsində mərkəzi
rol oynayır. “Şimal-Cənub” Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi vasitəsilə
Azərbaycan Rusiya və İranı birləşdirir, Avropa ilə Cənubi Asiya
arasında mühüm tranzit marşrutunu təmin edir. Bu marşrutun
dayanıqlılığı, sürəti və effektivliyi birbaşa Azərbaycanın
idarəçiliyindən asılıdır.
“Azərbaycan yalnız tranzit ölkəsi kimi çıxış etmir: o, eyni
zamanda regional logistikanın formalaşdırıcısıdır. Gömrük və sərhəd
əməliyyatlarının modernləşdirilməsi, rəqəmsallaşdırılması və
infrastrukturun optimallaşdırılması Azərbaycanın təşəbbüsü ilə
həyata keçirilir. Bu sahələrdə atılan addımlar regionda yük
axınlarının sürətini və təhlükəsizliyini artırmaqla yanaşı, ölkənin
strateji üstünlüyünü də möhkəmləndirir. Şimal-Cənub dəhlizi illik
olaraq 10-12 milyon ton yükün daşınmasına imkan verir. Hazırda bu
göstəricinin 15 milyon tona çatdırılması planlaşdırılır. Bu isə
Azərbaycanın regional logistika və tranzit mərkəzi kimi rolunu daha
da artıracaq və qonşu ölkələr üçün strateji əhəmiyyət daşıyacaq”, –
o bildirib.
A.Qarayev qeyd edib ki, görüş zamanı bir sıra mühüm
infrastruktur layihələri müzakirə olundu. Bunlar regionun nəqliyyat
sisteminin dayanıqlılığı və inkişafı üçün həyati əhəmiyyət
daşıyır:
“Rəşd-Əstara dəmiryol seqmenti və terminal – Şimal-Cənub
dəhlizinin əsas hissəsini təşkil edir. Azərbaycan tərəfi öz
ərazisində işlərin koordinasiyasını və texniki nəzarəti təmin edir,
bu da layihənin vaxtında və keyfiyyətlə başa çatmasına imkan
yaradır. Ağbənd-Kələlə avtomobil körpüsü – yük tranzitini
sürətləndirir və sərhəd keçidini asanlaşdırır, regionun yük
axınlarını optimallaşdırır. Avtomobil keçid məntəqələrinin
genişləndirilməsi və gömrük infrastrukturu – tranzit axınlarının
fasiləsizliyini təmin edir və yük daşımalarını daha effektiv edir.
İşçi qrupların yaradılması – avtomobil daşıma və gömrük sahəsində
əməkdaşlığı artıraraq problemlərin operativ həllini təmin edir. Bu
layihələr Azərbaycanın yalnız texniki deyil, həm də strateji
liderliyini göstərir. Hər bir qərar, hər bir koordinasiya yükün
axınına və regionun iqtisadi sabitliyinə birbaşa təsir edir.
Analitik baxımdan, dəmiryol və avtomobil infrastrukturunun
sinxronlaşdırılması tranzit vaxtını 20-30% azalda bilər. Bu isə
Azərbaycanın qonşu ölkələr üçün əvəzolunmaz tərəfdaş kimi rolunu
gücləndirir”, – o bildirib.
Politoloq vurğulayıb ki, Azərbaycanın strateji mövqeyi ölkəyə və
regiona yeni investisiya imkanları açır.
“Azərbaycan bu imkanlardan maksimum istifadə edir. Ölkə
investisiyaları cəlb edir, layihələrin həyata keçirilməsini
koordinasiya edir və tərəfdaşlar arasında əməkdaşlığı bərabər
prinsiplər əsasında qurur. Bu isə Azərbaycanın regionda iqtisadi və
nəqliyyat mərkəzi kimi mövqeyini daha da gücləndirir. Şimal-Cənub
dəhlizinin tam funksional olması regionun ümumi ticarət
dövriyyəsinə illik 3-4 milyard dollar əlavə edə bilər. Bu isə
Azərbaycan üçün həm strateji, həm də iqtisadi baxımdan böyük
əhəmiyyət kəsb edir. Görüşdə enerji sahəsində əməkdaşlıq və
elektrik şəbəkələrinin birləşdirilməsi də diqqət mərkəzində oldu.
Azərbaycan regionun enerji sabitliyində aparıcı rol oynayır və
şəbəkələrin inteqrasiyası vasitəsilə elektrik ötürülməsini
optimallaşdırır. Texnoloji əməkdaşlıq, təcrübə mübadiləsi və
tikinti işlərinin koordinasiyası Azərbaycanın regionda aparıcı
tərəfdaş olduğunu göstərir. Bakı yalnız logistikanı idarə etmir;
ölkə standartları müəyyən edir, layihələrin vaxtında və səmərəli
başa çatmasını təmin edir. Enerji sahəsində sinxronlaşma həm də
qonşu ölkələr üçün strateji əhəmiyyət daşıyır: İrana və Rusiyaya
etibarlı enerji təchizatı Azərbaycanın mövqeyini regionda
möhkəmləndirir”, – A.Qarayev bildirib.
Onun sözlərinə görə, sərhəd keçidinin sadələşdirilməsi və
rəqəmsallaşdırma prioritet mövzu olaraq müzakirə olundu.
“Azərbaycan qabaqcıl rəqəmsal sistemlər tətbiq edir, gecikmələri
minimuma endirir və şəffaflığı artırır. Bu yanaşma yalnız iqtisadi
səmərəliliyi artırmır, həm də Azərbaycanın regiondakı strateji
üstünlüyünü möhkəmləndirir. Rəqəmsal sistemlərin tətbiqi və işçi
qrupların fəaliyyəti istənilən çağırışa operativ cavab verməyə
imkan verir, beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin fasiləsizliyini
təmin edir. Bu sahədə Azərbaycan regionun əsas təminatçısıdır və
qonşu ölkələr üçün etibarlı tərəfdaş rolunu gücləndirir. Görüşdə
infrastruktur obyektlərinin birgə yoxlanışı barədə razılıq əldə
olunub. Məqsəd Şimal-Cənub dəhlizi üzrə 15 milyon ton yük axınını
təmin etməkdir. Bu isə Azərbaycanın beynəlxalq logistika mərkəzi
kimi strateji rolunu daha da möhkəmləndirəcək. Bu marşrutun tam
inkişafı regional ticarət və iqtisadi inteqrasiyanı artırmaqla
yanaşı, qonşu ölkələrin tranzit gəlirlərini də optimallaşdıracaq”,
– o bildirib.
Politoloq qeyd edib ki, Bakıdakı üçtərəfli görüş Azərbaycanın
strateji əhəmiyyətini bir daha təsdiqlədi.
“Ölkə yalnız öz mövqelərini möhkəmləndirmir, həm də bütün region
üçün inkişaf standartlarını müəyyən edir. Azərbaycan
investisiyalar, rəqəmsallaşma, innovasiya və koordinasiya sahəsində
liderliyini nümayiş etdirərək regional logistik və enerji mərkəzi
kimi mövqeyini gücləndirir. Azərbaycan həm regionun inkişafını
təmin edir, həm də qonşu ölkələr üçün dayanıqlı və etibarlı
tərəfdaş olduğunu göstərir. Bu gün Bakı yalnız tranzit ölkəsi
deyil, regionun iqtisadi və strateji inkişafının mərkəzi olaraq ön
plana çıxır”, – A.Qarayev əlavə edib.
