Bakı. Trend:
Məscidlərin tikintisi və bərpası, din xadimlərinə maddi dəstək,
işğaldan azad edilmiş ərazilərdə dini abidələrin yenidən qurulması
Azərbaycanın dövlət-din münasibətlərinin əsas
istiqamətlərindəndir.
Azərbaycan tarixən İslam mədəniyyətinin mühüm mərkəzlərindən
biri olub. Bu gün ölkədə İslam dininə aid ibadət yerlərinin
qorunması, yeni məscidlərin tikilməsi, tarixi dini abidələrin
bərpası və din xadimlərinin fəaliyyətinin dəstəklənməsi
istiqamətində müxtəlif tədbirlər həyata keçirilir.
Dini irsin qorunması dövlətin mədəniyyət siyasətinin mühüm
istiqamətlərindən biri olmaqla yanaşı, Azərbaycanın tarixi-mənəvi
dəyərlərinin gələcək nəsillərə çatdırılmasına da xidmət edir.
Din xadimlərinə və dini qurumlara maliyyə
dəstəyi
Dövlətin dini qurumlara göstərdiyi maliyyə dəstəyi bu sahədə
həyata keçirilən tədbirlərin əsas istiqamətlərindən biridir.
Prezident İlham Əliyevin 7 yanvar 2026-cı il tarixli sərəncamına
əsasən, dini qurumlara maliyyə yardımı göstərilməsi üçün dövlət
büdcəsindən Prezidentin ehtiyat fondu hesabına Qafqaz Müsəlmanları
İdarəsinə 3,5 milyon manat ayrılıb. Eyni sərəncamla müxtəlif
qeyri-islam dini icmalarına və digər qeyri-islam dini icmalarına
dəstək məqsədilə ümumilikdə ayrıca vəsaitlər də nəzərdə
tutulub.
Dini qurumlara dəstək dini maarifləndirmə işinin təşkili, mənəvi
dəyərlərin qorunması və dini icmaların fəaliyyətinin təmin olunması
baxımından əhəmiyyət daşıyır.
Bununla yanaşı, rəsmi təyinatlı din xadimlərinə maddi dəstək
göstərilməsi, onların peşə hazırlığının artırılması və dini təhsil
sahəsinin inkişafı üzrə işlər aparılır. Dini Qurumlarla İş üzrə
Dövlət Komitəsinin məlumatına görə, din xadimlərinin seçilməsi üçün
müsahibələr təşkil olunur, dini ayinlərin icraçıları və imamlar
üzrə vakant vəzifələr müəyyənləşdirilir.
Məscidlərin tikintisi və tarixi abidələrin
bərpası
Azərbaycanda məscidlərin tikintisi və əsaslı təmiri dini irsin
qorunması siyasətinin mühüm istiqamətlərindəndir. Bakıdakı
Bibiheybət, Təzəpir və Əjdərbəy məscidləri, Şamaxı Cümə məscidi və
Gəncədəki İmamzadə kompleksi ölkənin tarixi-dini irsinin qorunması
istiqamətində həyata keçirilən işlərin nümunələrindəndir.
2026-cı il martın 2-də Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə
Gəncə şəhərində yerləşən Cümə məscidində təmir-bərpa işlərinin
layihə-smeta sənədlərinin hazırlanması və işlərin həyata
keçirilməsi üçün ilkin olaraq 1,6 milyon manat vəsait ayrılıb.
Bu cür layihələr tarixi abidələrin qorunması ilə yanaşı, onların
gələcək nəsillər üçün saxlanılmasına və dini-mədəni irsin
davamlılığının təmin olunmasına xidmət edir.
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə dini irsin
bərpası
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə məscidlərin və digər dini
abidələrin bərpası xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu ərazilərdə dini
irsin qorunması, dağıdılmış abidələrin yenidən qurulması və yeni
ibadət yerlərinin yaradılması genişmiqyaslı bərpa və quruculuq
işlərinin tərkib hissəsidir.
2025-ci il sentyabrın 14-də Prezident İlham Əliyev Xocavənd
rayonunun Hadrut qəsəbəsində yeni inşa edilmiş məscidin açılışında
iştirak edib. Məscid eyni vaxtda 210 nəfərin ibadəti üçün nəzərdə
tutulub.
Ağdam rayonunun Qiyaslı kəndindəki tarixi məscid də bərpa
edilərək 2025-ci ilin iyulunda açılıb. Bərpa işləri zamanı abidənin
ilkin memarlıq xüsusiyyətlərinin qorunmasına diqqət yetirilib.
Şuşada yeni məscidin tikintisi də bu istiqamətdə həyata
keçirilən mühüm layihələrdəndir. Məscidin təməli 2021-ci ildə
qoyulub. 2026-cı il iyunun 23-də Prezident İlham Əliyev və
Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədov tikinti işlərinin
gedişi ilə tanış olublar.
Bu layihələr azad edilmiş ərazilərdə dini və tarixi irsin
qorunması, yaşayış məntəqələrinin bərpası və milli-mənəvi
dəyərlərin yaşadılması baxımından əhəmiyyət daşıyır.
İslamofobiyaya qarşı beynəlxalq mübarizə
Azərbaycan İslam irsinin qorunması ilə yanaşı, islamofobiyaya
qarşı mübarizə və dinlərarası dialoqun təşviqi istiqamətində də
beynəlxalq tədbirlər keçirir.
2025-ci il mayın 26-da Bakıda “İslamofobiya: qərəzin ifşa olunması
və stiqmaların dağıdılması” mövzusunda beynəlxalq konfrans təşkil
edilib. Prezident İlham Əliyev konfrans iştirakçılarına
müraciətində islamofobiyaya qarşı mübarizənin, qarşılıqlı hörmətin
və dinlərarası anlaşmanın əhəmiyyətini vurğulayıb.
Belə təşəbbüslər dini ayrı-seçkiliyə qarşı beynəlxalq
müzakirələrin genişləndirilməsinə və İslam haqqında yanlış
təsəvvürlərin aradan qaldırılmasına diqqət yönəldir.
Azərbaycanın İslam dünyası ilə əlaqələri də bu siyasətin mühüm
istiqamətlərindəndir. Ölkə İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı çərçivəsində
əməkdaşlıq edir, dini və mədəni irsin qorunması, humanitar
əlaqələrin inkişafı və müsəlman ölkələri arasında həmrəyliyin
gücləndirilməsi ilə bağlı təşəbbüslərdə iştirak edir.
Dini irsin qorunması və gələcək nəsillərə
ötürülməsi
Məscidlərin tikintisi və bərpası, din xadimlərinin fəaliyyətinə
dəstək, dini təhsil və maarifləndirmə tədbirləri Azərbaycanın
dini-mədəni irsinin qorunmasına yönəlmiş fəaliyyətin əsas
istiqamətlərindəndir.
Bu sahədə görülən işlər tarixi abidələrin fiziki cəhətdən
qorunması ilə yanaşı, onların mənəvi və mədəni əhəmiyyətinin
yaşadılmasına, dini ənənələrin davam etdirilməsinə və müxtəlif dini
icmalar arasında qarşılıqlı hörmətin möhkəmləndirilməsinə xidmət
edir.
