Bakı. Trend:
“Moody’s Ratings” beynəlxalq reytinq agentliyi “Cənub Qaz
Dəhlizi” QSC-yə (SGC) milli və xarici valyutada emitent üzrə
uzunmüddətli kredit reytinqini “Baa3” səviyyəsində, həmçinin baza
kredit qabiliyyəti qiymətləndirməsini (Baseline Credit Assessment,
BCA) “baa3” səviyyəsində verib.
Trend xəbər verir
ki, reytinq üzrə proqnoz “müsbət”dir.
“Moody’s” qeyd edib ki, SGC-nin reytinqləri Azərbaycanın suveren
reytinqi ilə uyğunlaşdırılıb və şirkətin strateji əhəmiyyətini əks
etdirir, ölkənin əsas qaz layihələrində dövlətin maraqlarını təmsil
edir. Agentlik həmçinin şirkətin kapitalında birbaşa və dolayı
yolla dövlətin iştirakını, eləcə də zəmanətlərin verilməsi də daxil
olmaqla, dövlət dəstəyinin davamlı təcrübəsini nəzərə alır.
Hazırda SGC-nin səhmlərinin 49 faizi birbaşa dövlətə, qalan 51
faizi isə SOCAR-a məxsusdur. “Moody’s” vurğulayıb ki, 2026-cı ilin
sonuna qədər şirkətdəki azlıq payının “Abu Dhabi National Oil
Company” ilə əlaqəli investisiya vasitəsi olan XRG-yə
planlaşdırılan satışından sonra belə, dövlətin SGC-nin strategiyası
və siyasəti üzərində nəzarəti və təsirini saxlaması gözlənilir.
Agentlik SGC-ni hökumətlə əlaqəli emitent hesab edir və
aşağıdakıları nəzərə alır:
şirkətin müstəqil kredit qabiliyyətinin “baa3” səviyyəsində
olması;
Azərbaycanın suveren reytinqinin “Baa3” olması;
şirkətin defolt riski üçün hökumətdən çox yüksək asılılıq;
maliyyə çətinlikləri halında təcili dövlət dəstəyinin yüksək
ehtimalı.
“Moody’s” qeyd edib ki, SGC-nin bütün cari borcları birbaşa
hökumət zəmanətləri ilə təmin olunur ki, bu da şirkətin
reytinqlərinin ölkənin suveren reytinqi ilə uyğunluğunu
dəstəkləyir.
Agentlik şirkətin baza kredit qiymətləndirməsinin güclü biznes
profili və qaz dəyər zənciri boyunca geniş inteqrasiya olunmuş
əməliyyatlar tərəfindən dəstəkləndiyini vurğulayıb. SGC Şahdəniz
yatağında qaz hasilatında iştirak edir və həmçinin strateji
əhəmiyyətli boru kəmərlərində paya malikdir:
South Caucasus Pipeline,
Trans Anatolian Natural Gas Pipeline,
Trans Adriatic Pipeline.
Bu layihələr Xəzər regionundan Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə
vasitəsilə Cənubi Avropaya vahid qaz ixrac dəhlizi təşkil edir.
“Moody’s” həmçinin Türkiyədə və Avropada Azərbaycan qazına olan
güclü tələbatı, eləcə də Rusiya ilə Ukrayna arasındakı müharibə və
Yaxın Şərqdəki münaqişə ilə bağlı davam edən geosiyasi gərginliklər
fonunda layihələrin regionun enerji təhlükəsizliyi üçün strateji
əhəmiyyətini vurğulayır.
Agentliyin hesablamalarına görə, şirkətin 2025-ci ildəki
EBITDA-sının təxminən 65 faizi yüksək gəlirli nəqliyyat
əməliyyatları hesabına yaranıb. Uzunmüddətli qaz nəqli
müqavilələri, əmtəə bazarındakı dalğalanmalardan asılı olmayaraq,
SGC-nin maliyyə göstəricilərinin sabitliyini dəstəkləməklə, “ship-or-pay” mexanizmlərini, tarif indeksləşdirməsini və xərclərin
kompensasiyasını təmin edir.
Eyni zamanda, “Moody’s” qeyd edib ki, şirkət istehsal seqmenti,
eləcə də əsas yataqlardan biri olan Şahdəniz vasitəsilə əmtəə
qiymətlərindən müəyyən dərəcədə asılı olaraq qalır. Bununla belə,
nəqliyyat seqmentinin artan töhfəsinin davamlı gəlirliliyi
qoruyacağı, neft və qaz qiymətlərinin hazırkı artımının isə 2026-cı
ildə hasilat seqmentinin fəaliyyətini daha da dəstəkləyəcəyi
gözlənilir.
SGC-nin güclü maliyyə profili orta investisiya tələbləri ilə də
dəstəklənir. “Moody’s” şirkətin kredit göstəricilərində əhəmiyyətli
bir irəliləyiş olduğunu qeyd edir: EBITDA-ya düzəliş edilmiş borc
2023-cü ildəki 2,4 dəfə ilə müqayisədə 2024-2025-ci illərdə 1,3
dəfəyə düşüb və 2026-cı ilin mart ayında 2 milyard dollarlıq
avrobondun geri ödənilməsindən sonra 2026-2027-ci illərdə 1,0
dəfədən aşağı düşməsi gözlənilir.
Agentlik əlavə edib ki, şirkət dividend siyasətini
yekunlaşdırdıqdan sonra dividend ödənişlərinə başlamaq imkanını
nəzərdən keçirir. Buna baxmayaraq, “Moody’s” SGC-nin sağlam maliyyə
vəziyyətini və güclü kredit göstəricilərini qoruyub saxlayacağını
gözləyir.
Bundan əlavə, agentlik hesab edir ki, XRG-nin azlıq səhmdarı
kimi şirkətin kapitalına daxil olması korporativ idarəetmənin daha
da təkmilləşdirilməsinə töhfə verə bilər.
Eyni zamanda, “Moody’s” Yaxın Şərqdəki münaqişə fonunda
Azərbaycanın İrana yaxınlığı ilə bağlı müəyyən geosiyasi riskləri
qeyd edir. Lakin hazırda heç bir əməliyyat pozuntusu qeydə
alınmayıb və bu risklər əsasən potensial kimi qiymətləndirilir.
