Bakı. Trend:
İyulun 5-də soyuducu ölçüsündə olan Yaponiyanın Hayabusa2 kosmik
zondu Torifune asteroidindən cəmi 400 metr məsafədən keçərək bu tip
missiyalar üçün dünya rekordu müəyyənləşdirib.
Yaponiya Aerokosmik Tədqiqatlar Agentliyi (JAXA) bildirib ki, bu
ay Yaponiyanın kosmik zondu Yerə yaxınlaşan asteroidin yanından
cəmi 400 metr məsafədən uçaraq bu kateqoriyada indiyədək qeydə
alınmış ən yaxın yaxınlaşmanı həyata keçirib.
Soyuducu ölçüsündə olan Hayabusa2 aparatı iyulun 5-də Torifune
asteroidinin yanından keçərkən Yer üçün potensial təhlükə yarada
biləcək kosmik cismin trayektoriyasının dəyişdirilməsinin
mümkünlüyünü nümayiş etdirib.
Saatda 18 min kilometrdən çox sürətlə hərəkət edən zond
asteroidin səthinə 400 metr, mərkəzinə isə 744 metrədək yaxınlaşıb.
Bu barədə JAXA məlumat yayıb. Beləliklə, aparat agentliyin
əvvəlcədən proqnozlaşdırdığı təxminən 800 metrlik məsafədən də
yaxın uçuş həyata keçirib.
JAXA-nın alimi Yuya Mimasu jurnalistlərə bildirib ki, nəticələr
göstərir ki, asteroidlərin yanından keçən bütün kosmik missiyalar
arasında Hayabusa2 indiyədək ən yaxın məsafədən uçan aparat
olub.
Bundan əvvəlki rekord Çin kosmik aparatına məxsus idi. Nikkei
qəzetinin məlumatına görə, həmin aparat asteroidin səthindən 770
metr məsafədən keçmişdi.
Yaxın uçuşdan sonra JAXA Torifune asteroidinin nadir
görüntülərini yayımlayıb. Ağ-qara formatda teleskop kamerası ilə
çəkilmiş şəkillərdə asteroid bir-birinə birləşmiş iki dairəvi
hissədən ibarət olduğuna görə qar adamını xatırladır.
Alimlər əvvəllər Torifunenin uzunsov formaya malik olduğunu
bilsələr də, onun quruluşunun detalları ilk dəfə bu qədər aydın
müşahidə olunub.
Missiya NASA-nın 2022-ci ildə həyata keçirdiyi uğurlu DART
sınağından sonra baş tutub. Həmin missiya zamanı kosmik aparat
qəsdən Dimorphos asteroidinə çırpılaraq onun orbitini dəyişdirməyə
nail olmuşdu.
Hazırda JAXA və Avropa Kosmik Agentliyi (ESA) birlikdə növbəti “planetar müdafiə” missiyasını həyata keçirməyə hazırlaşır. Missiya
çərçivəsində 2029-cu ilin aprelində Yerə yaxın məsafədən keçəcək
Apofis asteroidinin tədqiqi planlaşdırılır.
2014-cü ildə buraxılmış Hayabusa2 daha əvvəl alimlərin böyük
marağına səbəb olmuşdu. Aparat Yerimizdən təxminən 300 milyon
kilometr uzaqlıqda yerləşən Ryugu asteroidinə enərək oradan
nümunələr toplamışdı.
Altı il sonra həmin qiymətli nümunələr Yerə çatdırılıb. Yapon
dilində “Əjdaha sarayı” mənasını verən Ryugudan gətirilən
materiallar alimlərə təxminən 4,6 milyard il əvvəl Günəş sisteminin
necə formalaşdığı barədə mühüm məlumatlar əldə etməyə imkan
verib.
Torifune missiyasından sonra Hayabusa2-nin 2031-ci ildə 1998
KY26 adlı asteroidlə görüş həyata keçirməsi planlaşdırılır. Missiya
çərçivəsində aparat asteroidin yanında uçacaq və ya onun səthinə
enərək ətraflı elmi məlumatlar toplayacaq.
