Bakı. Trend:
Yağışlı havada avtomobilin gölməçədən keçməsi zamanı piyadanın
üzərinə su və ya palçıq sıçraması hüquqi məsuliyyət yarada bilər.
Azərbaycan qanunvericiliyində bu əmələ görə cərimə nəzərdə tutulur.
Lakin cərimənin tətbiqində mühüm şərt var: su və ya palçıq qəsdən
sıçradılmalıdır.
Trend xəbər
verir ki, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 342.1.5-ci maddəsinə
əsasən, su və ya palçığın yolda piyadalara, binalara və nəqliyyat
vasitələrinə qəsdən sıçradılmasına görə 40 manat məbləğində cərimə
tətbiq olunur. Beləliklə, norma yalnız piyadaları deyil, binaları
və digər avtomobilləri də əhatə edir.
Maddədəki “qəsdən” ifadəsi təsadüfi sıçrama ilə inzibati xəta
arasında fərq qoyur. Bu normanın məzmunundan çıxan nəticəyə görə,
təkcə piyadanın paltarının islanması həmin maddə ilə cərimə tətbiqi
üçün kifayət deyil; sürücünün əməli qəsdən törətməsi də müəyyən
edilməlidir.
Bununla yanaşı, sürücünün su və palçığın sıçramasının qarşısını
almaq vəzifəsi ayrıca müəyyənləşdirilib. “Yol hərəkəti haqqında”
Qanunun 37-ci maddəsinin I hissəsinin 9-cu bəndinə görə, sürücü
yolda su və ya palçıq olduqda avtomobili elə idarə etməyə
çalışmalıdır ki, bunlar piyadalara, binalara və başqa nəqliyyat
vasitələrinə sıçramasın. Bu, yağışlı havada gölməçələrin yanından
keçərkən diqqətli davranmağın qanuni tələb olduğunu göstərir.
Həmin Qanunun 50-ci maddəsinin I hissəsi də sürücüdən yol və
meteoroloji şəraiti, xüsusilə görmə imkanlarını nəzərə alaraq sürət
seçməyi tələb edir. Hərəkət üçün təhlükə yarandıqda sürücü sürəti
tam dayanma həddinə qədər azaltmaq üçün mümkün tədbirlər
görməlidir. Bu tələbin praktik mənası budur ki, sürət nişanında
göstərilən həddi aşmamaq hər şəraitdə kifayət etmir: yağış, gölməçə
və piyadaların yaxınlığı daha aşağı sürət seçilməsini tələb edə
bilər.
Belə hadisə ilə üzləşən şəxs polisə müraciət edərkən avtomobilin
dövlət qeydiyyat nişanını, hadisənin vaxtını və yerini bildirməli,
varsa görüntüləri və şahid məlumatlarını təqdim etməlidir. İnzibati
Xətalar Məcəlləsinin 76-cı maddəsi zərərçəkənin və şahidlərin
izahatlarını, sənədləri və digər faktik məlumatları sübut
vasitələri kimi nəzərdə tutur. Təqdim edilmiş materiallar hadisənin
şəraitinin və təqsirin müəyyənləşdirilməsi baxımından
qiymətləndirilir.
Hadisə nəticəsində paltara, telefona və ya başqa əmlaka zərər
dəyibsə, onun əvəzinin ödənilməsi məsələsi də yarana bilər. Mülki
Məcəllənin 1096 və 1097.1-ci maddələri mülki hüquq pozuntusu
nəticəsində vurulmuş zərərə görə məsuliyyəti və zərərin tam həcmdə
ödənilməsini nəzərdə tutur. Məsələn, əsaslandırılmış təmizləmə və
ya təmir xərcinin ödənilməsi tələb oluna bilər. Bunun üçün zərər,
məbləği və hadisə ilə əlaqəsi sübut edilməlidir; 40 manatlıq
inzibati cərimə zərərçəkənə ödənilən kompensasiya deyil.
