Bakı. Trend:
Orta Dəhlizin potensialı genişləndirilə bilər.
Bu barədə Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) İdarəedici
Direktorunun baş məsləhətçisi Mədinə Junusbekova iyunun 10-da
Vaşinqtonda Xəzər Siyasət Mərkəzi tərəfindən təşkil edilən 10-cu
Transxəzər Forumunda çıxış edərkən bildirib.
Onun sözlərinə görə, Orta Dəhliz investorlar üçün böyük maraq
doğurur.
“Biz Orta Dəhlizin potensialını genişləndirə bilərik. Mənim
fikrimcə, bu gün əsas problem Orta Dəhlizin inkişafı üçün vizyon
deyil, əksinə, hərəkətlərin əlaqələndirilməsi və yeni çağırışlara
uyğunlaşmadır. Beynəlxalq maliyyə qurumlarında biz tez-tez mənfi və
müsbət risklərdən danışırıq. Region yüksək dayanıqlıq, sabitlik və
iqtisadi artım nümayiş etdirib. Mövcud geosiyasi qeyri-müəyyənlik
fonunda Orta Dəhliz müəyyən mənada böyümə amili kimi qəbul edilə
bilər”, – deyə o bildirib.
Junusbekovanın sözlərinə görə, hökumətlər yeni kapital cəlb
etməkdə maraqlı olduqları və investorlara əlavə zəmanətlər verməyə
hazır olduqları üçün indi investorların regiona daxil olması üçün
əlverişli zamandır.
O, Mərkəzi Asiya ölkələrinin və Orta Dəhliz boyunca yerləşən
ölkələrin iqtisadiyyatlarının əhəmiyyətli dərəcədə dayanıqlılıq
nümayiş etdirdiyini və bu dayanıqlığın özünün indi investorlar üçün
əhəmiyyətli bir üstünlükə çevrildiyini vurğulayıb.
Orta Dəhliz Asiya və Avropanı birləşdirən nəqliyyat, logistika
və ticarət yoludur, ənənəvi Şimal və Cənub Dəhlizlərinə alternativ
kimi xidmət edir. Marşrut Çindən başlayır, Orta Asiya ölkələrindən
keçir, sonra Xəzər dənizi, Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyədən
keçir və daha sonra Avropaya çatır. Dəhliz daha uzun dəniz
yollarından asılılığı azaldır və Asiyanın şərq bölgələri ilə Avropa
bazarları arasında quru əlaqələri təmin edir.
BVF əvvəllər Yaxın Şərqdəki münaqişənin Orta Dəhliz boyunca
tranzit həcmlərinin artmasına səbəb ola biləcəyini qeyd
etmişdi.
“Yaxın Şərqdəki münaqişənin eskalasiyası İsrail və Körfəz
ölkələrindən turizm axınlarını daha da azalda, inflyasiya
təzyiqlərini artıra və maliyyə şərtlərini sərtləşdirə bilər. Daha
uzun sürən münaqişə maliyyə və turist axınlarının Gürcüstana
yönəlməsinə, eləcə də Orta Dəhliz vasitəsilə tranzitin artmasına
səbəb ola bilər”, – BVF bildirib.
2025-ci ilin may ayında BVF-nin Yaxın Şərq və Mərkəzi Asiya
Departamentinin direktor müavini Tanos Arvanit Özbəkistan Mərkəzi
Bankında keçirilən dəyirmi masa müzakirəsi zamanı Orta Dəhlizin
inkişafının regiona əhəmiyyətli iqtisadi fayda verə biləcəyini,
lakin onun tam potensialına çatmaq üçün sıx əməkdaşlıq və davamlı
investisiya tələb olunduğunu bildirib.
“Aydındır ki, Orta Dəhliz və onun inkişafına qoyulan
investisiyalar onunla əlaqəli bütün ölkələr üçün müsbət təsirlər
yarada bilər. Bu, ticarəti asanlaşdıracaq və iqtisadi
diversifikasiyanı dəstəkləyəcək, buna görə də bu investisiyaların
həyata keçirilməsi üçün regional əməkdaşlığı davam etdirmək
vacibdir”, – deyə o bildirib.
Onun sözlərinə görə, layihənin uğurlu icrası bütün iştirakçı
ölkələrin birgə səylərindən və beynəlxalq maliyyələşdirmənin cəlb
edilməsindən asılı olacaq.
“Dəhlizin potensialının reallaşdırılması bütün ölkələr arasında
sıx koordinasiya və xarici maliyyələşdirmənin səfərbər edilməsini
tələb edəcək”, – deyə Arvanit vurğulayıb.
