Bakı. Trend:
Avropa Xarici Əlaqələr Şurasının (ECFR) beyin mərkəzi tərəfindən
aparılan sorğuya əsasən, ABŞ-ın müttəfiq kimi rolu ilə bağlı
Avropada pessimizm artır.
Xarici medianın məlumatına görə, avropalıların Amerika
təhlükəsizlik zəmanətlərinə inamı tarixi minimuma düşüb: sorğuda
iştirak edən 15 ölkənin hər on sakinindən yalnız biri ABŞ-ı
müttəfiq hesab edir və bütün ölkələrdə əhalinin əksəriyyəti hücum
halında Vaşinqtonun onlara kömək edəcəyinə şübhə ilə yanaşır.
May ayında Avstriya, Bolqarıstan, Böyük Britaniya, Macarıstan,
Almaniya, Danimarka, İspaniya, İtaliya, Niderland, Polşa,
Portuqaliya, Fransa, İsveçrə, İsveç və Estoniyada keçirilən
sorğunun nəticələrinə görə, bu ölkələrdə respondentlərin orta
hesabla yalnız 11%-i ABŞ-ı müttəfiq hesab edir.
Altı ay əvvəl bu rəqəm 16%, 2024-cü ilin noyabr ayında isə 22%
idi. Əsas fikir ABŞ-nin hazırda “vacib tərəfdaş” olmasıdır, sorğuda
iştirak edən avropalıların 13%-i ABŞ-ı rəqib, 12%-i isə birbaşa
düşmən hesab etdiklərini bildirib.
Sorğu həmçinin müəyyən edib ki, bir çox avropalı Donald Trampın
vəzifədən getməsindən sonra Vaşinqtonla münasibətlərin
yaxşılaşacağına inansa da, ABŞ-nin etibarsızlığını nəzərə alaraq,
Avropanın müdafiəsinə güvənərək özlərini müdafiə etməyə daha çox
hazırdırlar.
Sorğuda iştirak edən demək olar ki, hər bir ölkədə
respondentlərin əksəriyyəti ölkələrinin Amerika hərbi texnikasından
strateji asılılığını azaltmalı olduğunu bildirib.
Sorğuya görə, avropalılar ötən ilə nisbətən orta hesabla 4% daha
çox milli müdafiə xərclərini dəstəkləyirlər və İtaliya böyük
əksəriyyətin bunun əleyhinə çıxdığı yeganə ölkədir.
NATO-nun yalnız AB ölkələrindən ibarət yeni müdafiə qurumu ilə
əvəz edilməsi ideyasını 29% dəstəkləyib, Bolqarıstan istisna
olmaqla, demək olar ki, bütün ölkələrdə üstünlük təşkil edən fikir
Trampın vəzifədən getməsindən sonra ABŞ-AB münasibətlərinin “çox
güman ki, yaxşılaşacağı”dır – bu fikir Danimarka, İspaniya,
Niderland, Fransa və İsveçdə respondentlərin 60%-i və ya daha çoxu
tərəfindən paylaşılıb.
