Bakı. Trend:
Yaxın Şərqdə davam edən münaqişələr səhiyyə xidmətlərinə ciddi
zərbə vurur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatına görə,
İranda 28 fevraldan bəri səhiyyə obyektlərinə 18-dən çox hücum
qeydə alınıb. Bu hücumlar nəticəsində 10-dan çox tibb işçisi
həyatını itirib. Eyni dövrdə Livanda baş verən 25-dən çox hücum isə
16 nəfərin ölümünə, 29 nəfərin isə yaralanmasına səbəb olub.
Trend-in
məlumatına görə, ÜST-ün mütəxəssisləri bildirirlər ki, bu cür
hücumlar yalnız insan itkisinə gətirib çıxarmır, həm də icmaları ən
çox ehtiyac duyduqları anda tibbi yardımdan məhrum edir. Beynəlxalq
humanitar hüquqa əsasən, səhiyyə işçiləri və müəssisələri qorunmalı
olsa da, reallıqda bu prinsiplər tez-tez pozulur.
Münaqişələrin dolayı təsirləri də ciddi narahatlıq doğurur.
İranda 100 mindən çox insan təhlükəsizlik səbəbilə ölkədaxili
köçkünə çevrilib. Livanda isə bu rəqəm 700 minə yaxınlaşır.
Köçkünlərin əksəriyyəti gigiyenik şəraiti zəif olan sığınacaqlarda
yaşayır ki, bu da xüsusilə qadınlar və uşaqlar arasında yoluxucu
xəstəliklərin yayılma riskini artırır.
Ətraf mühit faktorları da vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. İranda
neft yanğınları və zədələnmiş infrastrukturdan yayılan tüstü
insanların sağlamlığı üçün təhlükə yaradır, tənəffüs problemləri və
zəhərlənmə riskini artırır.
Bəzi bölgələrdə səhiyyə xidmətlərinə çıxış getdikcə məhdudlaşır.
Livanda təxliyə əmrlərindən sonra 49 ilkin səhiyyə mərkəzi və 5
xəstəxana fəaliyyətini dayandırıb. Qəzzada tibbi təxliyələr
dayandırılıb, xəstəxanalar isə ciddi dərman və yanacaq çatışmazlığı
ilə üzləşib.
Bundan əlavə, hava məkanına qoyulan məhdudiyyətlər humanitar
yardımların çatdırılmasını ləngidir. ÜST-ün məlumatına görə, 25
ölkədə 1,5 milyondan çox insan üçün nəzərdə tutulmuş tibbi
ləvazimatların göndərilməsi gecikir.
Hazırda Şərqi Aralıq dənizi regionunda humanitar vəziyyət kritik
həddə çatıb. Təxminən 115 milyon insanın yardıma ehtiyacı olduğu
bildirilir, lakin səhiyyə üzrə humanitar müraciətlərin 70 faizi
hələ də maliyyələşdirilməyib.
ÜST tərəfləri mülki şəxsləri və səhiyyə sistemlərini qorumağa,
humanitar yardımlara maneəsiz çıxışı təmin etməyə və münaqişənin
gərginliyini azaltmağa çağırıb. Ekspertlər xəbərdarlıq edir ki, əks
halda onsuz da zəif olan səhiyyə sistemlərinə düşən yük daha da
artacaq.
